Disiplin hukuku; kamu görevlilerinin görevleriyle bağdaşmayan eylemleri nedeniyle uygulanan yaptırımları ve bu yaptırımların hangi usulle verileceğini düzenler. Disiplin cezaları, kişinin meslek hayatını ve özlük haklarını doğrudan etkileyebildiği için sürecin başından itibaren dikkatle takip edilmesi gerekir.
Av. Ferit Deniz Esendemir'in 2018 yılında yayımlanan "Emniyet, Jandarma ve Sahil Güvenlik Teşkilatlarında Meslekten Çıkarma Disiplin Cezası" adlı kitabı bu alana ilişkindir.
Hangi konularda hizmet verilir?
- Disiplin soruşturması sürecinde danışmanlık ve yazılı savunma hazırlanması
- Disiplin cezalarına karşı itiraz başvuruları
- Disiplin cezalarının iptali istemiyle açılan davalar
- Meslekten veya memurluktan çıkarma cezalarına karşı dava süreçleri
- Disiplin cezası nedeniyle uğranılan zararlar için tam yargı davaları
- Emniyet, jandarma ve sahil güvenlik personeline özgü disiplin mevzuatından doğan uyuşmazlıklar
Uygulanan mevzuat
Personelin tabi olduğu disiplin hükümleri statüsüne göre farklılık gösterir. Devlet memurları için 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu; emniyet mensupları için Emniyet Teşkilatı Disiplin Kanunu; jandarma ve sahil güvenlik personeli için Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Kanunu ile ilgili yönetmelikler uygulanır. Hangi hükümlerin uygulanacağı; cezaların türünü, zamanaşımı sürelerini, yetkili kurulları ve itiraz yollarını belirler.
657 sayılı Kanun'a göre disiplin cezaları
Memura görevinde daha dikkatli davranması gerektiğinin yazı ile bildirilmesi.
Memura görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesi.
Memurun brüt aylığından belirli oranda kesinti yapılması.
Fiilin ağırlık derecesine göre kademe ilerlemesinin belirli bir süre durdurulması.
Bir daha devlet memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarılma.
Savunma hakkı
Savunma hakkı disiplin hukukunun temel güvencesidir. 657 sayılı Kanun'a göre memura isnat edilen hususlar hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez ve savunma için yedi günden az olmamak üzere süre verilir. Süresi içinde savunma yapmayan kişi savunma hakkından vazgeçmiş sayılır. Ayrıntılar için disiplin soruşturmasında savunma hakkı yazısına bakabilirsiniz.
Zamanaşımı
657 sayılı Kanun'da disiplin cezasını gerektiren eylemin öğrenilmesinden itibaren uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay, memurluktan çıkarma cezasında altı ay içinde disiplin soruşturmasına başlanmaması hâlinde ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğrayacağı düzenlenmiştir. Ayrıca eylemin işlendiği tarihten itibaren en geç iki yıl içinde disiplin cezası verilmesi gerekir. Kolluk personeline ilişkin özel kanunlarda farklı süreler bulunabilir.